{"id":87870,"date":"2026-11-02T15:06:26","date_gmt":"2026-11-02T09:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/?p=87870"},"modified":"2026-11-03T15:09:25","modified_gmt":"2026-11-03T09:39:25","slug":"news-in-short-02-11-2026-hindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/current-affairs-hindi\/02-11-2026\/news-in-short-02-11-2026-hindi","title":{"rendered":"\u0938\u0902\u0915\u094d\u0937\u093f\u092a\u094d\u0924 \u0938\u092e\u093e\u091a\u093e\u0930\u00a002-11-2026"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>\u092c\u093e\u0907\u0928\u0947\u0902\u0938 \u092a\u0930 \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e: GS-3 \/ \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092a\u094d\u091f\u094b\u0915\u0930\u0947\u0902\u0938\u0940 \u090f\u0915\u094d\u0938\u091a\u0947\u0902\u091c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0907\u0928\u0947\u0902\u0938 (Binance) \u092a\u0930 \u0915\u0925\u093f\u0924 \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0939\u0941\u0906, \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u0932\u0917\u092d\u0917 6.3 \u0905\u0930\u092c \u0905\u092e\u0947\u0930\u093f\u0915\u0940 \u0921\u0949\u0932\u0930 \u0915\u0940 \u0939\u093e\u0928\u093f \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0917\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915, \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0905\u0925\u0935\u093e \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0909\u092a\u0915\u0930\u0923 \u0924\u0915 \u0905\u0928\u0927\u093f\u0915\u0943\u0924 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u091c\u093e\u0928\u092c\u0942\u091d\u0915\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0907\u0938\u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e, \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0905\u0925\u0935\u093e \u0905\u0928\u094d\u092f \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u0930\u093f\u0938\u0902\u092a\u0924\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091a\u094b\u0930\u0940 \u0915\u0930\u0928\u093e, \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0909\u091c\u093e\u0917\u0930 \u0915\u0930\u0928\u093e, \u0909\u0928\u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0915\u0930\u0928\u093e, \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0905\u0925\u0935\u093e \u0928\u0937\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0922\u093e\u0901\u091a\u093e&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u00a0\u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e, 2000: <\/strong>\u092f\u0939 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0915\u093e\u0928\u0942\u0928 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u0922\u093e\u0901\u091a\u0947 \u0915\u093e \u0906\u0927\u093e\u0930 \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00a0\u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u091a\u094b\u0930\u0940, \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0942\u092a\u0923, \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u091b\u0932\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0915 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u093e \u0930\u0942\u092a \u0927\u093e\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u0905\u0936\u094d\u0932\u0940\u0932 \u092f\u093e \u0939\u093e\u0928\u093f\u0915\u093e\u0930\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0905\u092a\u0930\u093e\u0927\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u092f\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0932\u093e\u092d \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0902\u091a\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0926\u0941\u0930\u0941\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0927\u094b\u0916\u0947\u092c\u093e\u091c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0930\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0935\u093f\u0927\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u0930\u0935\u093e\u0908 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940, \u0907\u0928\u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0927\u093f\u0915\u0930\u0923\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0926\u0941\u0930\u094d\u092d\u093e\u0935\u0928\u093e\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f\u094b\u0902 \u090f\u0935\u0902 \u0927\u094b\u0916\u093e\u0927\u0921\u093c\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0905\u0935\u0930\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930 \u092e\u093f\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u0940 (\u092e\u0927\u094d\u092f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e-\u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u090f\u0935\u0902 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0906\u091a\u093e\u0930 \u0938\u0902\u0939\u093f\u0924\u093e) \u0928\u093f\u092f\u092e, 2021: <\/strong>\u092f\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e \u0938\u094b\u0936\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u092e\u0927\u094d\u092f\u0938\u094d\u0925\u094b\u0902, \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0902\u091a\u094b\u0902 \u0924\u0925\u093e \u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u092c\u093e\u091c\u093c\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091c\u0935\u093e\u092c\u0926\u0947\u0939\u0940 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0907\u0928\u092e\u0947\u0902 \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e (AI) \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0909\u092d\u0930\u0924\u0940 \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0926\u0941\u0930\u0941\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u0925\u093e \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0902\u091a\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0917\u0948\u0930-\u0915\u093e\u0928\u0942\u0928\u0940 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0939\u091f\u093e\u0928\u093e \u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u0917\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e, 2023 : <\/strong>\u092f\u0939 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0938\u092d\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u0917\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f\u0938\u092e\u094d\u092e\u0924 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0924\u0925\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0915\u0940 \u0938\u0939\u092e\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0947\u0936 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u090f\u0935\u0902 \u091c\u0935\u093e\u092c\u0926\u0947\u0939 \u092c\u0928\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00a0\u092f\u0939 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0928\u094d\u092f\u093e\u0938\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0920\u094b\u0930 \u0926\u093e\u092f\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0905\u0928\u0927\u093f\u0915\u0943\u0924 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u090f\u0935\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0926\u0941\u0930\u0941\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0947 \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u0915\u092e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00a0\u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0906\u092a\u093e\u0924\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0926\u0932 (CERT-In):<\/strong> \u092f\u0939 \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u0918\u091f\u0928\u093e\u0913\u0902 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092a\u091f\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u091c\u0947\u0902\u0938\u0940 \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00a0\u092f\u0939 \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0916\u0924\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0928\u093f\u0917\u0930\u093e\u0928\u0940 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u0925\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u092a\u0930\u093e\u092e\u0930\u094d\u0936 \u090f\u0935\u0902 \u0926\u093f\u0936\u093e-\u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u091c\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00a0\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 (NCIIPC): <\/strong>\u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e, 2000 \u0915\u0940 \u0927\u093e\u0930\u093e 70A \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u0928\u093e\u092e\u093f\u0924 \u092f\u0939 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0928\u094b\u0921\u0932 \u090f\u091c\u0947\u0902\u0938\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00a0\u0938\u092e\u0928\u094d\u0935\u092f \u092a\u094b\u0930\u094d\u091f\u0932 : <\/strong>\u092f\u0939 \u092a\u094b\u0930\u094d\u091f\u0932 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0906\u0901\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0905\u092a\u0930\u093e\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902 \u090f\u0935\u0902 \u0905\u092a\u0930\u093e\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u0940\u092f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0930 \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0927\u094b\u0916\u093e\u0927\u0921\u093c\u0940 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0901\u091a \u0915\u094b \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c \u092c\u0928\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0907\u0938\u0915\u093e \u2018\u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092c\u093f\u0902\u092c\u2019 \u092e\u0949\u0921\u094d\u092f\u0942\u0932 \u0905\u092a\u0930\u093e\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902 \u090f\u0935\u0902 \u0905\u092a\u0930\u093e\u0927 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092e\u093e\u0928\u091a\u093f\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0915\u093e\u0928\u0942\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u0930\u0935\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0938\u0939\u092f\u094b\u0917 \u092a\u094b\u0930\u094d\u091f\u0932 : <\/strong>\u092f\u0939 \u092a\u094b\u0930\u094d\u091f\u0932 \u0917\u0948\u0930-\u0915\u093e\u0928\u0942\u0928\u0940 \u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092a\u091f\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u0915\u0943\u0924 \u092e\u0902\u091a \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0915\u0930\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0907\u0938\u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f\u0938\u094d\u0925\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0939\u091f\u093e\u0928\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u0928\u094b\u091f\u093f\u0938 \u0938\u094d\u0935\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u091c\u093e\u0930\u0940 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0939\u093e\u0928\u093f\u0915\u093e\u0930\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0930\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0924\u094d\u0935\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093e\u0930\u094d\u0930\u0935\u093e\u0908 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u0938\u094d\u0930\u094b\u0924: TH<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941 \u0938\u0902\u0932\u092f\u0928 \u092a\u0939\u0932&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e: GS-3 \/ \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u090f\u0935\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u0940&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u092c\u0947\u0902\u0917\u0932\u0941\u0930\u0941 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f\u0905\u092a \u092a\u094d\u0930\u093e\u0928\u094b\u0938 \u092b\u094d\u092f\u0942\u091c\u0928 \u0928\u0947 \u092a\u094d\u0932\u093e\u091c\u094d\u092e\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u090f\u0935\u0902 \u0905\u0924\u093f\u091a\u093e\u0932\u0915 \u091a\u0941\u0902\u092c\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f PRAGYA \u0928\u093e\u092e\u0915 \u090f\u0915 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0921\u094b\u0928\u091f \u0915\u0947 \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u091f\u094b\u0915\u093e\u092e\u0915 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u091f\u094b\u0915\u093e\u092e\u0915 \u0915\u0940 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u091f\u094b\u0915\u093e\u092e\u0915 \u090f\u0915 \u0921\u094b\u0928\u091f \u0915\u0947 \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0909\u092a\u0915\u0930\u0923 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0936\u0915\u094d\u0924\u093f\u0936\u093e\u0932\u0940 \u091a\u0941\u0902\u092c\u0915\u0940\u092f \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0932\u093e\u091c\u094d\u092e\u093e \u0928\u093e\u092e\u0915 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0917\u0930\u094d\u092e, \u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u0941\u0924 \u0906\u0935\u0947\u0936\u093f\u0924 \u0917\u0948\u0938 \u0915\u094b \u090f\u0915 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0930\u0916\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u091a\u0941\u0902\u092c\u0915\u0940\u092f \u092a\u0930\u093f\u0930\u094b\u0927 \u092a\u094d\u0932\u093e\u091c\u094d\u092e\u093e \u0915\u094b \u0930\u093f\u090f\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0915\u0940 \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0930\u094b\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0938\u0902\u0932\u092f\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0909\u091a\u094d\u091a \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u093e \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0905\u0924\u093f\u091a\u093e\u0932\u0915 \u091a\u0941\u0902\u092c\u0915 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0915\u0940 \u0939\u093e\u0928\u093f \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f \u0936\u0915\u094d\u0924\u093f\u0936\u093e\u0932\u0940 \u091a\u0941\u0902\u092c\u0915\u0940\u092f \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0909\u0924\u094d\u092a\u0928\u094d\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935 : <\/strong>\u00a0\u092f\u0939 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 PRANIK \u0928\u093e\u092e\u0915 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u091f\u094b\u0915\u093e\u092e\u0915 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>PRANIK \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0932\u093e\u091c\u094d\u092e\u093e \u0915\u094b \u0932\u093e\u0916\u094b\u0902 \u0921\u093f\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0924\u0915 \u0917\u0930\u094d\u092e \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0917\u093e, \u091c\u094b \u0938\u0942\u0930\u094d\u092f \u0915\u0947 \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u092d\u093e\u0917 \u0915\u0947 \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0947 \u092d\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a0\u0907\u0924\u0928\u093e \u0909\u091a\u094d\u091a \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u0939\u093e\u0907\u0921\u094d\u0930\u094b\u091c\u0928 \u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092d\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0932\u092f\u0928 \u0924\u0925\u093e \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-background\" style=\"background-color:#fff2cc\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p><strong>\u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0935\u0939 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0928\u093e\u092d\u093f\u0915\u0940\u092f \u0905\u092d\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u092e\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0905\u092d\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u090f\u0901 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f\u0924\u0903 \u0926\u094b \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u2014\u0928\u093e\u092d\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u0916\u0902\u0921\u0928 \u0914\u0930 \u0928\u093e\u092d\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0932\u092f\u0928\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0928\u093e\u092d\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0932\u092f\u0928 :<\/strong> \u092f\u0939 \u0935\u0939 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u0939\u0932\u094d\u0915\u0947 \u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941 \u0928\u093e\u092d\u093f\u0915 \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0915\u0930 \u090f\u0915 \u092d\u093e\u0930\u0940 \u0928\u093e\u092d\u093f\u0915 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u0925\u093e \u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u092e\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u0942\u0930\u094d\u092f \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0924\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0938\u0902\u0932\u092f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0908\u0902\u0927\u0928: <\/strong>\u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0902\u0932\u092f\u0928 \u0905\u092d\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0939\u093e\u0907\u0921\u094d\u0930\u094b\u091c\u0928 \u0915\u0947 \u0926\u094b \u0938\u092e\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902\u2014\u0921\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0930\u093f\u092f\u092e \u0914\u0930 \u091f\u094d\u0930\u093f\u091f\u093f\u092f\u092e \u2014\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a0\u091c\u092c \u092f\u0947 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0938\u092e\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0932\u092f\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0939\u0940\u0932\u093f\u092f\u092e \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u0925\u093e \u090f\u0915 \u0928\u094d\u092f\u0942\u091f\u094d\u0930\u0949\u0928 \u0914\u0930 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u092e\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img data-dominant-color=\"335b87\" data-has-transparency=\"false\" style=\"--dominant-color: #335b87;\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"655\" height=\"326\" src=\"https:\/\/wp-images.nextias.com\/cdn-cgi\/image\/format=auto\/ca\/uploads\/2026\/11\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"not-transparent wp-image-87871\" srcset=\"https:\/\/wp-images.nextias.com\/cdn-cgi\/image\/format=auto\/ca\/uploads\/2026\/11\/image-6.png 655w, https:\/\/wp-images.nextias.com\/cdn-cgi\/image\/format=auto\/ca\/uploads\/2026\/11\/image-6-300x149.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 655px) 100vw, 655px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>\u0938\u094d\u0930\u094b\u0924: TH<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>\u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e VAYU \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0930\u0947\u0916\u093e\u0902\u0915\u0928<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e: GS-3 \/ \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u090f\u092f\u0930 \u091a\u0940\u092b \u092e\u093e\u0930\u094d\u0936\u0932 \u0906\u0936\u0941\u0924\u094b\u0937 \u0926\u0940\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924, \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0915\u0947 29\u0935\u0947\u0902 \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u092d\u093e\u0930 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u093e \u0939\u0948, \u0928\u0947 VAYU \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e (IAF) \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0930\u0947\u0916\u093e\u0902\u0915\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>VAYU \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u092f\u0939 \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0915\u094b \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0936\u0915\u094d\u0924 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091a\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0928\u093f\u0930\u094d\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u00a0V \u2013 \u0938\u0924\u0930\u094d\u0915\u0924\u093e, \u0935\u093f\u091c\u092f \u090f\u0935\u0902 \u0924\u0924\u094d\u092a\u0930\u0924\u093e (Vigilance, Victory and Readiness): <\/strong>\u0938\u092d\u0940 \u0938\u0948\u0928\u094d\u092f \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u091a\u094d\u091a\u0924\u092e \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u093f\u091a\u093e\u0932\u0928 \u0924\u0924\u094d\u092a\u0930\u0924\u093e \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u092f\u0941\u0926\u094d\u0927\u0915 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u0935\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0924\u0915 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>A \u2013 \u0906\u0924\u094d\u092e\u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0924\u093e (Aatmanirbharta):<\/strong> \u0938\u0948\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e, \u0938\u0947\u0902\u0938\u0930, \u0939\u0925\u093f\u092f\u093e\u0930\u094b\u0902 \u090f\u0935\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0926\u0947\u0936\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u092a\u0930\u093f\u091a\u093e\u0932\u0928 \u0906\u0924\u094d\u092e\u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0924\u093e \u0924\u0925\u093e \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u092f\u0941\u0926\u094d\u0927\u0915 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u092a\u0930 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0926\u0947\u0928\u093e\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00a0Y \u2013 \u092f\u0941\u0915\u094d\u0924\u093f (Yukti): <\/strong>\u0938\u0948\u0928\u094d\u092f \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924\u094b\u0902, \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u0940 \u090f\u0935\u0902 \u092a\u0930\u093f\u091a\u093e\u0932\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0928\u0935\u093e\u091a\u093e\u0930 \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0935\u093e \u0926\u0947\u0928\u093e\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e (AI) \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u092e\u093e\u0928 \u090f\u0935\u0902 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940, \u0921\u094d\u0930\u094b\u0928-\u0930\u094b\u0927\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e\u090f\u0901, \u0932\u091a\u0940\u0932\u093e\u092a\u0928 \u0924\u0925\u093e \u0909\u092d\u0930\u0924\u0947 \u092a\u0930\u093f\u091a\u093e\u0932\u0928 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00a0U \u2013 \u0938\u093e\u092e\u0942\u0939\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915\u0924\u093e (Unity of Effort): <\/strong>\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 JAI\u2014\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924\u0924\u093e (Jointness), \u0906\u0924\u094d\u092e\u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0924\u093e (Aatmanirbharta) \u090f\u0935\u0902 \u0928\u0935\u093e\u091a\u093e\u0930 (Innovation)\u2014\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0930\u0942\u092a \u0925\u0932\u0938\u0947\u0928\u093e, \u0928\u094c\u0938\u0947\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u091c\u0947\u0902\u0938\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924\u0924\u093e \u090f\u0935\u0902 \u0938\u092e\u0928\u094d\u0935\u092f \u0915\u094b \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-background\" style=\"background-color:#fff2cc\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u090f\u092f\u0930 \u091a\u0940\u092b \u092e\u093e\u0930\u094d\u0936\u0932 \u0906\u0936\u0941\u0924\u094b\u0937 \u0926\u0940\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0936\u0948\u0915\u094d\u0937\u0923\u093f\u0915 \u092a\u0943\u0937\u094d\u0920\u092d\u0942\u092e\u093f: <\/strong>\u0935\u0947 \u092a\u0941\u0923\u0947 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0915\u091f \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0905\u0915\u093e\u0926\u092e\u0940 (NDA), \u092c\u093e\u0902\u0917\u094d\u0932\u093e\u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0921\u093f\u092b\u0947\u0902\u0938 \u0938\u0930\u094d\u0935\u093f\u0938\u0947\u091c \u0938\u094d\u091f\u093e\u092b \u0915\u0949\u0932\u0947\u091c \u0924\u0925\u093e \u0928\u0908 \u0926\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0915\u0947 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092e\u0939\u093e\u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u093e\u0932\u092f (NDC) \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0906\u092f\u094b\u0917 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924\u093f :<\/strong> \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 6 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 1986 \u0915\u094b \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0915\u0940 \u0932\u0921\u093c\u093e\u0915\u0942 \u0935\u093f\u092e\u093e\u0928 \u0936\u093e\u0916\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940\u0936\u0928 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00a0\u0905\u0928\u0941\u092d\u0935:<\/strong> \u0935\u0947 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092a\u093e\u092f\u0932\u091f \u0924\u0925\u093e \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0909\u0921\u093c\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0915 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0930\u093e\u091c-2000, \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092e\u093f\u0917 \u0935\u093f\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902, \u0915\u093f\u0930\u0923, \u091c\u0917\u0941\u0906\u0930, IL-78, \u0939\u0949\u0915 \u0924\u0925\u093e \u0924\u0947\u091c\u0938 \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0935\u093f\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 3,500 \u0918\u0902\u091f\u0947 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0909\u0921\u093c\u093e\u0928 \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u092a\u0930\u093f\u091a\u093e\u0932\u0928 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935: <\/strong>\u0905\u092a\u0928\u0947 \u091a\u093e\u0930 \u0926\u0936\u0915 \u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u0947\u0935\u093e\u0915\u093e\u0932 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0935\u0947 \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0938\u092b\u0947\u0926 \u0938\u093e\u0917\u0930, \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0930\u0915\u094d\u0937\u0915 \u0924\u0925\u093e \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0938\u093f\u0902\u0926\u0942\u0930 \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0915\u0908 \u0938\u0948\u0928\u094d\u092f \u0905\u092d\u093f\u092f\u093e\u0928\u094b\u0902 \u090f\u0935\u0902 \u0905\u092d\u094d\u092f\u093e\u0938\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a \u091c\u093e\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0935\u0930\u094d\u0937 1955 \u0938\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0915\u0947 \u092a\u0947\u0936\u0947\u0935\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0915\u0947 \u092a\u0926 \u0915\u094b \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 (CAS) \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0907\u0938 \u092a\u0926 \u0915\u094b \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0915\u093e \u0915\u092e\u093e\u0902\u0921\u0930-\u0907\u0928-\u091a\u0940\u092b \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0925\u093e\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916, \u091a\u0940\u092b\u094d\u0938 \u0911\u092b \u0938\u094d\u091f\u093e\u092b \u0915\u092e\u0947\u091f\u0940 , \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u0930\u093f\u0937\u0926 \u0924\u0925\u093e \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u0938\u092e\u093f\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092f\u0940 \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0935\u0947 \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940, \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0924\u0925\u093e \u0938\u0936\u0938\u094d\u0924\u094d\u0930 \u092c\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0930\u094d\u0935\u094b\u091a\u094d\u091a \u0915\u092e\u093e\u0902\u0921\u0930 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u092a\u0924\u093f \u0915\u094b \u0935\u0930\u093f\u0937\u094d\u0920 \u0938\u0948\u0928\u094d\u092f \u0938\u0932\u093e\u0939\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u0938\u0947\u0935\u093e\u090f\u0901 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a0\u092a\u0930\u0902\u092a\u0930\u093e\u0917\u0924 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092f\u0939 \u092a\u0926 \u091a\u093e\u0930 \u0938\u093f\u0924\u093e\u0930\u093e \u0930\u0948\u0902\u0915 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u090f\u092f\u0930 \u091a\u0940\u092b \u092e\u093e\u0930\u094d\u0936\u0932 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f\u0924\u0903 \u092f\u0939 \u0938\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f \u0938\u0947\u0935\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0915\u093e \u0938\u0930\u094d\u0935\u094b\u091a\u094d\u091a \u0930\u0948\u0902\u0915 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u092c \u0924\u0915 \u0915\u093f \u091a\u0940\u092b \u0911\u092b \u0921\u093f\u092b\u0947\u0902\u0938 \u0938\u094d\u091f\u093e\u092b (CDS) \u0938\u094d\u0935\u092f\u0902 \u0935\u093e\u092f\u0941\u0938\u0947\u0928\u093e \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0928 \u0939\u094b\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0938\u094d\u0930\u094b\u0924: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.pib.gov.in\/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2331212&amp;reg=17&amp;lang=1\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><strong>PIB<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\n<strong> <\/p>\n<p>\u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902?\u00a0<\/p>\n<p> <\/strong>\n<\/p>\n<li class=\"ms-5\">\n<p>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092a\u094d\u091f\u094b\u0915\u0930\u0947\u0902\u0938\u0940 \u090f\u0915\u094d\u0938\u091a\u0947\u0902\u091c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0907\u0928\u0947\u0902\u0938 (Binance) \u092a\u0930 \u0915\u0925\u093f\u0924 \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0939\u0941\u0906, \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u0932\u0917\u092d\u0917 6.3 \u0905\u0930\u092c \u0905\u092e\u0947\u0930\u093f\u0915\u0940 \u0921\u0949\u0932\u0930 \u0915\u0940 \u0939\u093e\u0928\u093f \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0917\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<p><\/p>\n<p>\n<strong> <\/p>\n<p>\u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/p>\n<p><\/strong>\n<\/p>\n<li class=\"ms-5\">\n<p>\u0938\u093e\u0907\u092c\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915, \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0905\u0925\u0935\u093e \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0909\u092a\u0915\u0930\u0923 \u0924\u0915 \u0905\u0928\u0927\u093f\u0915\u0943\u0924 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u091c\u093e\u0928\u092c\u0942\u091d\u0915\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ms-5\">\n<p>\u0907\u0938\u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e, \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0905\u0925\u0935\u093e \u0905\u0928\u094d\u092f \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u0930\u093f\u0938\u0902\u092a\u0924\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091a\u094b\u0930\u0940 \u0915\u0930\u0928\u093e, \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0909\u091c\u093e\u0917\u0930 \u0915\u0930\u0928\u093e, \u0909\u0928\u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0915\u0930\u0928\u093e, \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0905\u0925\u0935\u093e \u0928\u0937\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<p><a href=\" https:\/\/www.nextias.com\/ca\/current-affairs-hindi\/02-11-2026\/news-in-short-02-11-2026-hindi\"   class=\"btn btn-primary btn-sm float-end\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1861],"tags":[],"class_list":["post-87870","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-current-affairs-hindi"],"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87870"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87873,"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87870\/revisions\/87873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nextias.com\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}